Nhân giáp lành tính và ác tính khác nhau như thế nào?

1. Những điểm khác nhau giữa nhân giáp lành tính và ác tính

2. Khám lâm sàng và siêu âm có thể gợi ý điều gì?

Khi khám, bác sĩ đánh giá kích thước, độ chắc, khả năng di động của nhân khi nuốt và tình trạng hạch cổ. Nhân cứng, kém di động hoặc đi kèm hạch cổ bất thường cần được đánh giá kỹ hơn. Tuy nhiên, những dấu hiệu này không đủ để kết luận ung thư.

Siêu âm tuyến giáp giúp đánh giá thành phần, độ hồi âm, hình dạng, bờ nhân và các đặc điểm khác. Một số dấu hiệu làm tăng nghi ngờ ác tính gồm bờ không đều, hình dạng cao hơn rộng, giảm âm rõ, các chấm tăng âm nhỏ gợi ý vi vôi hóa hoặc dấu hiệu xâm lấn ngoài tuyến giáp.

Ngược lại, nang thuần túy và nhân dạng bọt biển thường có nguy cơ ác tính rất thấp. Tuy vậy, không có một dấu hiệu siêu âm riêng lẻ nào có thể khẳng định hoặc loại trừ ung thư trong mọi trường hợp. Kích thước nhân cũng không quyết định bản chất lành hay ác.

Bác sĩ có thể sử dụng hệ thống phân tầng nguy cơ siêu âm như TIRADS để chuẩn hóa đánh giá và xác định nhân nào cần theo dõi hoặc chọc hút tế bào.

3. Làm thế nào để xác định nhân tuyến giáp lành tính hay ác tính?

Việc lựa chọn phương pháp đánh giá phụ thuộc vào đặc điểm nhân, kết quả siêu âm, xét nghiệm chức năng tuyến giáp và các yếu tố nguy cơ của người bệnh.

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp: TSH thường là xét nghiệm ban đầu để đánh giá chức năng tuyến giáp. Nếu TSH thấp, bác sĩ có thể chỉ định xạ hình tuyến giáp trong trường hợp phù hợp để xác định nhân có tăng chức năng hay không. Xét nghiệm hormone không trực tiếp xác định một nhân là lành tính hay ác tính.

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Bác sĩ dùng kim nhỏ lấy tế bào từ nhân, thường dưới hướng dẫn siêu âm, để xét nghiệm tế bào học. Đây là phương pháp quan trọng khi nhân đáp ứng tiêu chuẩn chọc hút. Kết quả có thể cho thấy tổn thương lành tính, ác tính, nghi ngờ hoặc chưa đủ cơ sở kết luận. Một số trường hợp cần chọc hút lại hoặc làm thêm xét nghiệm.

Mô bệnh học: Được thực hiện khi có chỉ định phẫu thuật hoặc khi cần đánh giá mô để xác định chẩn đoán. Đặc biệt, với một số tổn thương dạng nang, tế bào học có thể chưa phân biệt chắc chắn u tuyến nang lành tính với ung thư thể nang; chẩn đoán cần dựa vào việc đánh giá xâm lấn vỏ bao hoặc mạch máu trên mô bệnh học.

Không phải mọi nhân tuyến giáp đều cần chọc hút hoặc phẫu thuật. Quyết định cần dựa trên phân tầng nguy cơ và các tiêu chuẩn chuyên môn phù hợp.

4. Tiên lượng và hướng điều trị của hai nhóm nhân

Đối với nhân lành tính: Nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi định kỳ. Điều trị có thể được cân nhắc khi nhân gây chèn ép, ảnh hưởng thẩm mỹ, tăng kích thước đáng kể hoặc có những yếu tố khác cần can thiệp. Phương pháp lựa chọn tùy đặc điểm nhân và tình trạng người bệnh.

Đối với nhân ác tính: Hướng điều trị phụ thuộc vào loại ung thư, kích thước, mức độ xâm lấn, tình trạng hạch cổ và nguy cơ tái phát. Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính trong nhiều trường hợp; một số người bệnh có thể cần iod phóng xạ, điều trị hormone hoặc các phương pháp khác theo chỉ định.

Nhiều ung thư tuyến giáp thể biệt hóa, đặc biệt ở giai đoạn sớm, có tiên lượng tốt khi được điều trị phù hợp. Tuy nhiên, tiên lượng không giống nhau ở tất cả các loại ung thư tuyến giáp và cần được đánh giá theo từng trường hợp.

Mục tiêu của quá trình đánh giá là nhận diện đúng những nhân cần theo dõi, những nhân cần làm thêm xét nghiệm và những trường hợp cần điều trị, tránh bỏ sót ung thư cũng như can thiệp không cần thiết đối với tổn thương lành tính.